Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας 2026

Η 10η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, αποτελεί κάθε χρόνο μια
σημαντική υπενθύμιση ότι η ψυχική υγεία δεν αφορά «κάποιους άλλους». Αφορά
όλους μας. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο ζούμε, εργαζόμαστε, επικοινωνούμε,
δημιουργούμε σχέσεις και αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες της ζωής.
Το φετινό μήνυμα «Lived Experiences Heard: Real Voices, Real Change» –
«Ακούγοντας τις εμπειρίες των ανθρώπων: Αληθινές φωνές, πραγματική αλλαγή»
μας καλεί να σταθούμε σε κάτι θεμελιώδες: να ακούμε πραγματικά τους ανθρώπους.
Ως κοινωνική λειτουργός που εργάζεται στον χώρο της ψυχικής υγείας, έχω την
ευκαιρία να συναντώ ανθρώπους με διαφορετικές ιστορίες, ανάγκες, δυνατότητες και
όνειρα. Και ίσως αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα της δουλειάς μας:
πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει ένας άνθρωπος. Ένας άνθρωπος με προσωπικότητα,
επιθυμίες, φόβους, δικαιώματα, σχέσεις και ανάγκη να ακούγεται και να γίνεται
σεβαστός.
Η ψυχική ασθένεια πολλές φορές συνοδεύεται από στερεότυπα και προκαταλήψεις. Η
κοινωνία μπορεί να βλέπει πρώτα τη διάγνωση και μετά τον άνθρωπο. Μπορεί να
εστιάζει στη δυσκολία και να ξεχνά τις δυνατότητες. Μπορεί να θεωρεί ότι κάποιος δεν
μπορεί να αποφασίσει, να εργαστεί, να δημιουργήσει σχέσεις, να ζήσει αυτόνομα ή να
έχει ενεργό ρόλο στην κοινωνία.
Όμως η αποκατάσταση στην ψυχική υγεία δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση των
συμπτωμάτων. Είναι η δυνατότητα του ανθρώπου να ξαναβρεί τη θέση του στην
κοινωνία, να αποκτήσει αυτονομία, να συμμετέχει στις αποφάσεις που τον αφορούν
και να αισθανθεί ότι η ζωή του έχει νόημα.
Και σε αυτή τη διαδικασία, η φωνή του ίδιου του ανθρώπου είναι απαραίτητη.
Να ακούμε δεν σημαίνει απλώς να ακούμε τα λόγια.
Σημαίνει να δίνουμε χώρο στην εμπειρία του άλλου. Να ρωτάμε τι θέλει, τι χρειάζεται,
τι φοβάται και τι ονειρεύεται. Να μην αποφασίζουμε πάντα για εκείνον, αλλά μαζί του.
Να αναγνωρίζουμε τις δυνατότητές του και όχι μόνο τις δυσκολίες του.
Η κοινωνική εργασία στην ψυχική υγεία έχει, κατά τη γνώμη μου, έναν ιδιαίτερα
σημαντικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια. Βρίσκεται δίπλα στον άνθρωπο όχι μόνο
όταν υπάρχει κρίση, αλλά και στην καθημερινότητα: στην κοινωνική του επανένταξη,
στην ενδυνάμωση, στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, στη διατήρηση των κοινωνικών
σχέσεων, στη σύνδεση με την κοινότητα και στη διεκδίκηση των δικαιωμάτων του.
Γιατί η ψυχική υγεία δεν είναι μόνο υπόθεση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Είναι
υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας.
Χρειαζόμαστε μια κοινωνία όπου ένας άνθρωπος δεν θα χρειάζεται να κρύψει τη
διάγνωσή του για να γίνει αποδεκτός. Μια κοινωνία όπου η διαφορετικότητα δεν θα
αποτελεί λόγο αποκλεισμού. Μια κοινωνία όπου η φροντίδα δεν θα σημαίνει
περιορισμό, αλλά θα συνδέεται με τον σεβασμό, την αυτονομία και την αξιοπρέπεια.
Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας είναι, επομένως, μια πρόσκληση να
αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο κοιτάμε τον άνθρωπο.
Να τον κοιτάξουμε πέρα από τη διάγνωση.
Να ακούσουμε την εμπειρία του.
Να αναγνωρίσουμε τη φωνή του.
Να σεβαστούμε τις επιλογές του.
Να δημιουργήσουμε χώρο για τη συμμετοχή του.
Γιατί όταν οι άνθρωποι ακούγονται, μπορούν να γίνουν μέρος της αλλαγής.
Και ίσως η πραγματική αλλαγή στην ψυχική υγεία να ξεκινά από κάτι τόσο απλό και
τόσο ουσιαστικό:
Να ακούσουμε πραγματικά.
Να δούμε τον άνθρωπο.
Να σταθούμε δίπλα του.
Για μια κοινωνία χωρίς στίγμα, χωρίς αποκλεισμούς και με χώρο για κάθε
ανθρώπινη φωνή.
Η κοινωνική λειτουργός
Κυριαζοπούλου Αλεξάνδρα
Μονάδα Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης
Οικοτροφείο & ΠΔ «ΑΤΤΙΚΗ»
Σωματείο Πρόληψης & Προαγωγής Υπηρεσιών Υγείας «ΙΚΕΛΟΣ»